Apartmana Sonradan Asansör Yaptırmak: Adım Adım Rehber

Mevcut bir apartmana asansör yaptırmak; keşif ve fizibilite, mimari ve statik proje ile belediye izni, kat malikleri kararı, imalat ve montaj, A tipi muayene ile yeşil etiket ve bakım sözleşmesi adımlarından geçer. Her bina farklı olduğu için işe, asansörün nereye sığacağını gösteren yerinde bir keşifle başlamak gerekir.

Sürece genel bakış

Sıralama binaya ve idareye göre değişebilir; örneğin bazı idareler izin başvurusunda kat malikleri kararını da isteyebilir. Ne gerektiğini baştan öğrenmek süreci kısaltır.

Önce keşif ve fizibilite: asansör nereye sığar?

Keşifte öncelikle kuyunun yeri belirlenir. Genellikle şu seçenekler değerlendirilir:

• Merdiven boşluğu: Merdiven kolları arasındaki boşluk yeterliyse kuyu burada kurulabilir; merdivenin kullanım genişliği ve kaçış yolları ayrıca kontrol edilir.
• Bina içinde yeni bir kuyu: Kat planında uygun bir alan varsa döşemeler açılarak kuyu oluşturulur; bu, yapısal müdahale ve statik hesap gerektirir.
• Bina dışı kule: Boşluk bulunamayan binalarda cepheye bitişik bir dış kule yapılması keşifte değerlendirilebilir. Komşu parsel ve imar mesafeleri bu seçeneğin sınırlarını belirler; kapılar çoğu binada ara sahanlıklara açıldığı için kapı ile kat sahanlığı arasında merdiven kalabilir.

Kuyunun yanında kuyu dibi (çukur) ve tepe boşluğu için gerekli yükseklikler, zemin durumu ve elektrik tesisatının asansörü besleyip besleyemeyeceği de kontrol edilir. Asansör tipi de bu aşamada seçilir: makine dairesiz asansör ayrı bir makine dairesi istemediği için mevcut binalarda yer kazandırır; hidrolik asansör ise pompa ünitesi için kuyuya yakın bir yer gerektirir.

Kabin ölçüsü kuyunun iç ölçüsüne bağlıdır. Dar bir merdiven boşluğunda kabin küçük kalabilir; bu yüzden binada tekerlekli sandalye, bebek arabası ya da sedye gibi taşıma ihtiyaçları varsa keşifte mutlaka belirtin.

Mimari ve statik proje, belediye izni

Keşiften sonra kuyu ve çevresindeki yapısal değişiklikler için mimari ve statik proje hazırlanır. Kuyu açılacaksa ya da dışarıda kule yapılacaksa taşıyıcı sisteme etkisi mühendisçe hesaplanır. Yapılacak işin kapsamına göre ilgili idarenin (belediye) izni veya ruhsatı gerekir; binanın özelliğine göre ek izinler de söz konusu olabilir. Projeye başlamadan belediyenin imar ve yapı kontrol birimine danışmak, sonradan çıkacak sürprizleri azaltır.

Dış kule seçilmişse temel ve zemin durumu da incelenir; gerekirse zemin etüdü istenebilir. Eski binalarda mevcut taşıyıcı sistemin durumu da hesaba katılır, çünkü asansör yükünün yapıya nasıl aktarılacağı proje aşamasında netleşmelidir.

Kat malikleri kararı

Asansör yapımı genellikle kat maliklerinin kararını gerektirir. Çoğunluk koşulları, binanın onaylı projesinde asansör yeri olup olmadığına ve kararın niteliğine göre değişir; bu nedenle kat mülkiyeti hukukuna ve ilgili idareye danışın, mutlaka bir avukattan görüş alın. Karar tutanağında maliyetin nasıl paylaşılacağı, kullanım kuralları ve bakım giderlerinin kimlerce karşılanacağı açıkça yazılmalıdır.

Binada engelli bir kat maliki ya da kullanıcısı bulunuyorsa süreç farklı işleyebilir. Bu durumda geçerli hükümleri ilgili idareden ve avukatınızdan öğrenin.

İmalat, montaj, muayene ve yeşil etiket

Proje ve izinler tamamlanınca kuyu hazırlığı, ray ve konsol montajı, kapı kasaları, makine, kumanda ve kabin montajı yapılır. Kendi montajlarımızda EN 81-20/50 kurallarını esas alıyor, projelendirme ve uygulamayı mühendis ve teknik personelle yürütüyoruz; adımlar asansör montajı sayfamızda anlatılıyor. Mevcut binada çalışıldığı için bina sakinlerine gürültü, toz ve geçici geçiş kısıtları konusunda önceden bilgi vermek, sakinlerle sorun yaşamamanın en kolay yoludur.

Montaj ve testler bitince A tipi muayene kuruluşuna başvurulur; kusursuz sonuçla yeşil etiket alınır ve tescil işlemleri yürütülür. Bu aşamaların tamamı yeni bina asansör tescili yazımızda ayrıntılıdır. Asansör kullanılmaya başlamadan bakım sözleşmesinin yapılmasını öneriyoruz; sözleşmede nelere dikkat edileceğini ayrı bir yazıda topladık.

Maliyeti belirleyen unsurlar

Net bir teklif için keşif şarttır; çünkü maliyeti tek bir kalem değil, birbirine bağlı pek çok unsur belirler:

• Kuyunun yeri (bina içi ya da dış kule) ve gerekli yapısal işler
• Durak sayısı ve toplam yükseklik
• Asansör tipi: hidrolik ya da makine dairesiz
• Kabin ölçüsü, anma yükü ve kapı tipi
• Zemin koşulları, çukur ve temel işleri
• Elektrik tesisatı ve pano yenileme ihtiyacı
• Proje, izin ve muayene giderleri
• Kabin ve kapı yüzey seçenekleri, ek güvenlik ve haberleşme donanımları
• Sonraki yıllardaki bakım ve periyodik kontrol giderleri

Birden fazla teklif aldığınızda kapsamı aynı tutarak karşılaştırın: yapısal işler, proje ve izin giderleri, muayene ve etiket, garanti ve ilk bakım dönemi tekliflere dahil mi, ayrı mı yazılmış? Kapsamı farklı iki teklifi yalnızca toplam tutara bakarak kıyaslamak yanıltıcı olur.

Sık yapılan hatalar

• Keşfe gelmeden telefonda fiyat sormak ve tek bir fiyata göre karar vermek
• Zemin ve statik durumu değerlendirmeden kuyu yerini seçmek
• Proje ve izin tamamlanmadan imalata başlamak
• Kat malikleri kararını ve maliyet paylaşımını yazılı almamak
• Ara sahanlık seviyesini ve erişilebilirliği keşifte gözden kaçırmak
• Bakım sözleşmesini, bina sorumlusunu ve işletme giderlerini hesaba katmamak
• Yeşil etiket ve tescil tamamlanmadan asansörü kullanıma açmak

Binanız için keşif talep etmek isterseniz iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.