Asansör montajı nedir, kimler için gerekir?
Asansör montajı; projesi hazırlanmış yeni bir asansörün binada kurulması, test edilmesi, muayeneden geçirilip tescil edilmesi ve kullanıma hazır hâle getirilmesidir. Parçaları yerine takmaktan çok daha fazlasıdır: ölçü, proje, kurulum, test, muayene ve resmî evrak adımları birbirine bağlı yürür ve her adımın kalitesi sonrakini etkiler.
Şu durumlarda asansör montajı gündeme gelir:
- Yeni yapılan apartman, site, iş hanı, otel veya okul gibi binalarda ilk kez asansör kurulacaksa,
- Asansörü olmayan mevcut bir binaya sonradan asansör eklenecekse (adımlarını apartmana sonradan asansör yaptırmak yazısında anlattık),
- Fabrika, depo ve atölye gibi tesislerde yolcu ya da yük taşıma ihtiyacı varsa,
- Ömrünü tamamlamış bir asansör tümüyle sökülüp yerine yenisi kurulacaksa.
Kule Lift Asansör, Sivas merkezli bir aile şirketidir. Montajını yaptığımız asansörler EN 81-20/50 kurallarına uygun olarak, deneyimli mühendis ve teknik personel tarafından projelendirilir ve kurulur. EN 81-20 yeni yolcu ve yük-yolcu asansörlerinin yapım ve montaj güvenlik kurallarını, EN 81-50 ise bileşenlerin tasarım kurallarını, hesaplarını, muayene ve testlerini belirler; ikisi birlikte eski EN 81-1 (elektrikli) ve EN 81-2 (hidrolik) standartlarının yerini almıştır.
Keşif ve proje aşaması
İyi bir montaj, kuyuya ilk ray girmeden önce başlar. Keşifte binayı yerinde görür, ölçüleri alır ve ihtiyacı sizinle birlikte netleştiririz. Projenin dayandığı başlıca veriler şunlardır:
- Kuyu ölçüleri: kuyunun eni ve boyu, kuyu dibi (çukur) derinliği ve son kat üstündeki kuyu başı yüksekliği. Bu ölçüler kabin boyutunu ve kurulabilecek asansör tipini sınırlar.
- Kat sayısı ve durak düzeni: kaç katta durulacağı ve toplam seyir mesafesi; makine gücü ile halat seçimi buna bağlıdır.
- Kapasite: aynı anda kaç kişinin ya da ne kadar yükün taşınacağı. Tekerlekli sandalye, sedye veya yük arabası kullanılacaksa kabin ve kapı ölçüleri buna göre planlanır.
- Kullanım amacı: sakin bir konut girişi ile gün boyu yoğun kullanılan bir iş hanı aynı çözümü gerektirmez; kapı tipi, hız ve kumanda mantığı kullanıma göre seçilir.
- Makine dairesi kararı: ayrı bir makine dairesi yapılabilir mi, yoksa makinenin kuyu içinde olduğu bir model mi uygun?
| Asansör tipi | Öne çıkan özelliği | Genellikle tercih edildiği durum |
|---|---|---|
| Halatlı, makine daireli | Makine ve kumanda ayrı bir makine dairesindedir | Makine dairesi için yer ayrılabilen, yoğun kullanılan binalar |
| Makine dairesiz | Makine kuyu içindedir, ayrı oda gerekmez | Çatıda makine dairesi yapmanın zor ya da istenmediği binalar |
| Hidrolik | Pompa ünitesi, piston ve valf bloğuyla çalışır; elektrik kesilince acil alçaltma yapılabilir | Genellikle düşük ve orta katlı binalar |
Keşiften sonra kapasite, kabin ölçüleri, asansör tipi ve işin kapsamı teklifte netleşir. Montaj süresi; kat sayısına, kuyunun inşaat olarak hazır olup olmadığına, seçilen asansör tipine ve muayene randevusuna bağlıdır. Bu yüzden kesin bir takvimi proje belli olduktan sonra paylaşırız.
Montaj adım adım
Montaj, her iş bir öncekinin ölçüleri doğrulandıktan sonra başlayacak biçimde sıralanır. Genel akış şöyledir:
- İskele kurulumu ve kuyu hizalama. Önce kuyuda çalışan montörlerin güvenliği için iskele kurulur. Kuyu şakülle ölçülüp mastarlanır; ray hatları ve kapı eksenleri bu ölçülere göre işaretlenir.
- Ray ve konsol montajı. Kabinin ve denge ağırlığının kuyuda düz çıkıp inmesini sağlayan kılavuz raylar, konsollarla kuyu duvarına sabitlenir. Sürüş konforu büyük ölçüde rayların düşeyliğine ve bağlantı hizasına bağlıdır.
- Kapı kasaları ve kat boşluğu güvenliği. Her katta kat kapısı kasaları yerleştirilir. Kapı kanatları takılana kadar kat boşluklarına kimsenin yanlışlıkla düşmemesi için koruma önlemleri alınır.
- Makine dairesi. Makine sehpası, makine ve motor yerleştirilir; kumanda panosu ile elektrik panosu monte edilir. Makine dairesiz modellerde aynı donanım kuyu içinde, projedeki yerinde konumlandırılır.
- Kabin ve buton kaseti. Yolcuların gördüğü bölüm olan kabin kurulur; kabin içi ve kat butonları ile kasetler monte edilir.
- Askı halatları ve regülatör. Kabinle denge ağırlığını taşıyan askı (taşıyıcı) halatları bağlanır. Emniyet sisteminin parçası olan hız sınırlayıcı (regülatör) ve bağlı emniyet freni devreye hazırlanır.
- Elektrik bağlantıları. Kuyu ve kabin tesisatı, kat kapısı kilitleri ve kontakları, limit şalterleri, alarm ve haberleşme hattı bağlanır.
- Düşük hızda ince ayar. Montaj ustasının kontrolünde asansör çok düşük hızda çalıştırılır; kapı kanatları takılır, kat seviyeleri ve kapı mesafeleri ince ayarla oturtulur.
- Test ve kontroller. Emniyet donanımları, kapı kilitleri, fren, limitler ve alarm sistemi tek tek denenir. Asansör temizlenir ve muayene gününe kadar kullanıma kapalı tutulur.
Montaj sürerken kuyuya ve makine dairesine yetkisiz kişilerin girmemesi gerekir. Kat kapısı önlerindeki bariyerleri ve uyarı levhalarını kaldırmayın.
Muayene, yeşil etiket ve tescil
Montaj bittiğinde asansör hemen kullanıma açılmaz. Teknik dosya ve gerekli belgelerle A tipi muayene kuruluşuna başvurulur, kuruluş randevu tarihini verir ve asansörü kontrol eder. Mevzuata göre tescil öncesi ilk periyodik kontrol, asansör yaptırıcısının başvurusuyla en geç 15 gün içinde yapılır; başvuru dosyasının hazırlanmasında yanınızda oluruz.
Kontrolde eksik çıkmazsa asansör yeşil etiket alır; yeşil etiket kusursuz anlamına gelir. Ardından ilgili idareye (çoğunlukla belediyenin fen işleri birimi) ruhsat ve tescil için başvurulur. Dosya eksiksizse ruhsat ve tescil işlemi idare tarafından tamamlanır. Uygulama idareye göre küçük farklar gösterebilir. Etiket renklerinin anlamı için etiket renkleri, tescil sürecinin ayrıntısı için yeni bina asansör tescili yazısına bakabilirsiniz.
Hangi durumda ne yapılır?
| Durum | Ne yapılır |
|---|---|
| Yeni binada kat malikleri taşınmadı, yönetici seçilmedi | Tescilden sonra asansörün malikler taşınana kadar kapalı tutulması tercih edilebilir; bu bir öneridir, kesin uygulama için yönetim ve bakım firmasıyla görüşün. Yönetici belirlenip bakım sözleşmesi yapıldıktan sonra kullanıma açılması en sağlıklısıdır. |
| Kuyu ölçüleri uygun değil ya da inşaat eksik | Keşifte tespit edilir; kuyunun düzeltilmesi veya farklı bir kabin ölçüsü ya da asansör tipi önerilir. Kuyu hazır olmadan ray montajına geçilmez. |
| Çatıda makine dairesi yapılamıyor | Makine dairesiz asansör seçeneği değerlendirilir. |
| Muayenede uygunsuzluk çıktı | Etiket rengine göre hareket edilir: mavide uygunsuzluklar bir sonraki periyodik kontrole kadar, sarıda en fazla 120 gün içinde giderilir. Kırmızıda asansör kullanıma kapatılır ve en fazla 60 gün içinde güvenli hâle getirilir. Süre sonunda takip kontrolü yapılır. |
| Muayene ve tescil tamamlanmadı | Asansör kullanıma açılmaz; ruhsat ve tescil bekleyen asansörün kullanımı güvenlik açısından da doğru değildir. |
Bina yöneticisi ve ev sahibi için yönetmelik notları
Montajdan sonra sorumluluk bina sorumlusuna, yani binanın yöneticisine (yönetici yoksa kat maliklerine) geçer. Bilinmesi gereken başlıca noktalar:
- Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği'ne göre sürekli kullanılan asansörlerin periyodik kontrolü yılda en az bir kez, A tipi muayene kuruluşunca yapılır; kontrolü bina sorumlusu yaptırır ve ücreti ondan alınır.
- Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği'ne göre bakım, bakım sözleşmesi çerçevesinde en az ayda bir yapılır ve kayıt altına alınır.
- Her asansörün bir kimlik numarası vardır; kimlik etiketinin korunması bina sorumlusuna düşer.
- Yönetmelik yeni asansör için asgari bir garanti süresi öngörür; garanti kapsamı sözleşmede yazılı olmalıdır.
Bu yükümlülüklerin güncel metni değişebilir; kesin hüküm için Resmî Gazete ve mevzuat.gov.tr'deki yürürlükteki yönetmeliklere bakın. Özet bir anlatım için işletme, bakım ve periyodik kontrol yazımızı okuyabilirsiniz.
Montaj sonrası bakım ve garanti
Montajını yaptığımız asansörler için periyodik bakım hizmeti ve garanti güvencesi veriyoruz. Kapsam ve ziyaret düzeni bakım sözleşmesinde yazılı olur; ayrıntılar için asansör bakımı ve onarımı sayfamıza göz atın.
Montaj firması seçerken şunları sormanızı öneririz: projeyi hangi mühendis hazırlıyor, hangi standartlar esas alınıyor, muayene ve tescil sürecini kim yürütüyor, bakım ve garanti kapsamı yazılı mı? Asansör standartlara uygun yapılmadıkça güvensizdir; bu nedenle ucuz teklif yerine kapsamı net teklifi tercih edin. Keşif için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular